Γιατί η δικτατορία είναι ένα βήμα πιο κοντά στην Ελλάδα.


Αφορμή για το σημερινό άρθρο είναι ένα post στο http://celinathens.blogspot.com με τίτλο “ΤΟ ΑΛΗΘΙΝΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ (ΑΣΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ) Η ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ “. Από το τίτλο κιόλας ο αναγνώστης μπορεί να καταλάβει ότι είναι σαφώς πολιτικά τοποθετημένο στα αριστερά (όπως και όλο το blog). Όμως οι διαπιστώσεις του συγγραφέα αξίζουν μια 2η ανάγνωση, μια που θεωρώ ότι προσφέρουν ορισμένα σημεία άξια προσοχής.

Το άρθρο αρχίζει με μια εικασία-διαπίστωση ότι για την κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου ένας νεκρός -ή τέλος πάντων κάτι σοβαρό- στην Κερατέα θα ήταν μια ευκαιρία για να δείξει το σκληρό της πρόσωπο. Ο αρθρογράφος δε, προχωρά ένα βήμα παραπάνω και μιλά για μια -εντός του συντάγματος- ουσιαστικής κατάλυσης της δημοκρατίας.

Από μια πρώτη ματιά και τα δύο παραπάνω μπορεί να φαντάζουν μια πολιτική φαντασίωση. Αλλά ίσως δεν είναι ακριβώς έτσι τα πράγματα. Και μια που πιστεύω βαθιά ότι η ιστορία έχει επαναλήψεις θεωρώ ότι η περίοδος πριν το Μεταξά έχει αρκετές ομοιότητες με το σήμερα. Έτσι, παραθέτοντας τις πηγές μας που είναι το πέμπτο κεφάλαιο από την “Ιστορία των Ελλήνων” 15ος τόμος και μια παλιά εγκυκλοπαίδεια του Ελευθερουδάκη από τις εκδόσεις Νίκας (τρίτη έκδοση)…ας αρχίσουμε.

Όλα έχουν μια έναρξη. Θα μπορούσε να πει κάποιος στις αρχές της δεκαετίας του 20′. Η ελληνική οικονομία έχει δεχθεί σοβαρό πλήγμα από την μικρασιατική καταστροφή, ο Περικλης Γιαννόπουλος και ο Ίων Δραγούμης διαβαζόταν σαν τη θεωρητική βάση εθνικιστικής ιδεολογίας και μέσα στην διαμάχη -μοναρχία ναι ή μοναρχία όχι- ένας άλλος Πάγκαλος -που εμπνεόταν από ακραίες σοβινιστικές και αυταρχικές ιδέες, θαυμαστής γαρ του Μουσολίνι- το 1924 όταν ανάλαβε το Υπουργείο Δημόσιας τάξης στην κυβέρνηση Παπαναστασίου κήρυξε τον στρατιωτικό νόμο με πρόσχημα την καταπολέμηση της ληστείας (!) [σημ.: ενδιαφέρουσα είναι και η πολιτική πορεία του ανδρός γενικότερα [1] ]. Έτσι μετά που ο Πάγκαλος μέτρησε τις φούστες αν είναι πάνω από 30 εκατοστά από το έδαφος, ο Κονδύλης (με άλλο πραξικόπημα ουσιαστικά) επαναφέρει την δημοκρατία και συνάμα το 1928 στις εκλογές του Αυγούστου νικά κατά κράτος ο Βενιζέλος (μια που τα δεξιά κόμματα τις εποχής ήταν διχασμένα). Υπουργός εξωτερικών έτσι έγινε ο Ανδρέας Μιχαλακόπουλος που μέσω του Νεολόγου της Πάτρας έκφραζε την συμπάθεια του προς το καθεστώς του Χίτλερ και με τον όρο “ιδιώνυμο αδίκημα” (με την δικαιολογία της προστασίας του αβασίλευτου πολιτεύματος και την καταστολή του κομουνισμού) ανέθεσε -και σε μάλλον σκοτεινούς κύκλους- την εξόντωση των αντιπάλων. Δηλαδή  την δυσαρέσκεια της εργατικής αριστεράς αλλά και της μικροαστικής δεξιάς.

Το 1929 και ο Διχασμός.

Μετά την κρίση του 1929 και βλέποντας ότι χάνει συνεχώς έδαφος ο Βενιζέλος πρωτοστατεί σε μια ισχυρή αναβίωση του διλήμματος περί μοναρχίας. Η επιλογή αυτή του Βενιζέλου σε τελική ανάλυση είχε την στήριξη και της μοναρχικής αντιπολίτευσης -μια που επέτρεπε την συσπείρωση της- αλλά είχε και άλλον ένα μη φανερό στόχο. Την ελληνική αριστερά που-παρά τις διώξεις- εκφρασμένη από το Αγροτικό, το Αγροτεργατικό και το κομουνιστικό κόμμα είχε αρχίσει να μεγαλώνει -αν όχι να αποκτά την ηγεμονία- στον χώρο των λογοτεχνών και των ακαδημαϊκών διανοουμένων. Αυτό φυσικά δεν έγινε τυχαία αλλά χάρη στην ανικανότητα των παλαιών κομμάτων να ανταποκριθούν στα ταξικά νέα πλαίσια που η ελληνική κοινωνία αποκτούσε.

Παράλληλα ενώ η Ελλάδα είχε τρεις συνεχόμενους πλεονασματικούς προϋπολογισμούς, το εξωτερικό της χρέος είχε διογκωθεί -από δάνεια που είχε συνάψει η κυβέρνηση Βενιζέλου- με αποτέλεσμα μόνο κατά την τετραετία 1928-1932 να έχει αυξήθεί από 27,8 δισεκατομμύρια δραχμές στα 32,7 δισεκατομμύρια. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος  όμως αποφάσισε να χειριστεί το θέμα προσωπικά για να εξασφαλίσει τα εξωτερικά δάνεια που θα στήριζαν την νομισματική του πολιτική. Ταξίδεψε συνεπώς (τον Ιανουάριο του 1932) διαδοχικά σε Ρώμη, Παρίσι, Λονδίνο ζητώντας ένα δάνειο 50 εκατομμυρίων δολαρίων για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, αλλιώς η Ελλάδα θα εγκατέλειπε τον νόμο του χρυσού και θα βυθιζόταν στην αναξιοπιστία και στην κοινωνική αναταραχή [σημ.: Η ομοιότητα με το σήμερα είναι πραγματικά εντυπωσιακή].

Τον Μάρτιο του ίδιου χρόνου συνεδρίασε στο Παρίσι η Δημοσιονομική Επιτροπή όπου ανάμεσα στα άλλα, θα συζητιόταν και το θέμα της  χρεωμένης Ελλάδας. Όμως στο τρίμηνο που είχε περάσει ουσιαστικά  οι εξαγωγές της Ελλάδας είχαν «παγώσει» και η τράπεζα της Ελλάδος είχε δώσει το 1/3 των αποθεματικών της σε συνάλλαγμα στο κράτος έτσι ώστε αυτό να ανταπεξέλθει στις δανειακές υποχρεώσεις του. Ο τρόπος παρουσίασης των Ελληνικών θέσεων από τον Βενιζέλο «μάλλον» δεν έπεισε την Δημοσιονομική Επιτροπή, που θεώρησε ότι η Ελλάδα δεν έκανε καμία θυσία αλλά αντιθέτως ήθελε να μεταβιβάσει τα προβλήματα της στους πιστωτές της. Ο Βενιζέλος  όμως μάταια (όπως αποδείχτηκε μια που μόνο ευχολόγια και δηλώσεις πήρε) συνέχισε να ζητά βοήθεια ακόμα και τον Απρίλιο του 1932 στο Συμβούλιο της Κοινωνίας των Εθνών από τους υπουργούς Εξωτερικών της Αγγλίας και της Γαλλίας.

Έτσι την Τετάρτη 27 Απριλίου 1932, η Ελλάδα εγκατέλειψε και επισήμως τον «κανόνα του χρυσού». Η δραχμή υποτιμήθηκε ραγδαία και στις 5 Μαΐου η ισοτιμία της με την στερλίνα έπεσε από τις 456 δραχμές στις 539. Τον ίδιο μήνα το κράτος επισημοποίησε την χρεοκοπία του κηρύσσοντας παύση πληρωμών.

6 Μαρτίου 1933.

Ενώ ο Χίτλερ ολοκληρώνει την κατάλυση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης ο συνασπισμός του Κονδύλη και άλλων νικά τις εκλογές. Έτσι οι πρωτοβουλίες των κινήσεων περνούν στο δίδυμο Κονδύλης-Μεταξάς που τελικά έγινε μετά την 4η Αυγούστου η γνωστή δικτατορία του Μεταξά που μας κυβερνούσε μέχρι στον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Λίγα σχόλια και επίλογος.

Την ίδια εποχή, μεγάλο μέρος της Ευρώπης είχε (ή αποκτούσε) φασιστικά καθεστώτα. Σε λίγες μόνο χώρες υπήρχε κάποια μορφή κοινοβουλευτισμού αλλά  και η μέση αστική τάξη είχε δει με καλό -ή ουδέτερο- μάτι μια μορφή δικτατορίας που θα έφερνε τάξη και ευημερία. Παράλληλα όμως αν δει κάποιος για μια στιγμή το “παγκόσμιο δάσος” θα καταλάβει ότι ο 2ο Παγκόσμιος Πόλεμος έφερε στο προσκήνιο 2 νέους πρωταγωνιστές. Τις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ (νυν Ρωσία). Δηλαδή ενώ η αρχική διαμάχη ήταν μεταξύ της Γερμανίας και της Αγγλίας/Γαλλίας /ΕΣΣΔ ένας νέος παγκόσμιος παίκτης φάνηκε στον ορίζοντα (και που μέχρι σήμερα κυριαρχεί την παγκόσμια σκακιέρα).

Κλείνοντας αν θέλει κάποιος να κάνει λίγο τον μελλοντολόγο θα μπορούσε να υποθέσει ότι και σήμερα σταδιακά δημιουργούνται όλες οι προϋποθέσεις για μια δικτατορία στην Ελλάδα. Όμως μετά την υποβάθμιση των ΗΠΑ από την S&P υπάρχει κάτι νέο στον ορίζοντα -κατά την προσωπική μου άποψη-. Η αρχή του τέλους για τις ΗΠΑ και την Ευρώπη (κατά δεύτερο λόγο). Αλλά όλα αυτά… είναι εικασίες.

Γ.Β

1) http://www.sansimera.gr/biographies/197

Advertisements

2 responses to “Γιατί η δικτατορία είναι ένα βήμα πιο κοντά στην Ελλάδα.

  1. giorgosvagionis.wordpress.com 18/04/2011 στο 8:35 μμ

    Ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια.
    Γιώργος

  2. celin 18/04/2011 στο 8:16 μμ

    Γιωργο,συναρπαστικη κ διδακτικη η αναρτηση σου,αυτο που εγω κατεθεσα ως εικασια περισσοτερο διαισθητικα,εσυ σχεδον το τεκμηριωνεις με την χρησιμη αυτη ιστορικη αναδρομη.Θα δωσω το λινκ αυτης της αναρτησης στη δικια μου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: