“Τον Μιχάλη τον θυμάσαι;”. Το τέλος των δοσίλογων.


Αφορμή για το σημερινό άρθρο είναι ένα ιστορικό γεγονός στην Ελλάδα του 40′ [1]. Μετά το τέλος του πολέμου ένα Ειδικό Δικαστήριο ήταν έτοιμο να βγάλει την ετυμηγορία του για μια από τις πολλές περιπτώσεις δοσίλογων. Ο κατηγορούμενος είχε σηκωθεί για να ακούσει την ποινή του και από τα πίσω καθίσματα του δικαστηρίου μια μαυροφορεμένη μορφή σηκώθηκε όρθια. Ξαφνικά, ο κατηγορούμενος, αντί να ακούσει την ετυμηγορία του δικαστή, άκουσε την φωνή ενός άγνωστου -που τον είχε πλησίασει- να του ψιθυρίζει: “Τον Μιχάλη τον θυμάσαι;”. “Σκυλί…” συμπλήρωσε ψιθυριστά και το μαχαίρι χώθηκε στην κοιλιά του προδότη για 5 φορές. Έτσι, μέσα σε μια αίθουσα δικαστηρίου ένας διαφορετικός νόμος (η εθιμική αυτοδικία των αγροτικών περιοχών) εφαρμόστηκε.

Νομικό πλαίσιο.

Το αστικό δίκαιο στο Άρθρο 282 ορίζει την Αυτοδικία ως την ικανοποίηση της αξίωσης από το δικαιούχο αυτοδύναμα και χωρίς τη βοήθεια της αρχής (αυτοδικία). Επιτρέπεται μόνο όταν η βοήθεια της αρχής δεν μπορεί να φτάσει έγκαιρα και υπάρχει κίνδυνος από την αναβολή να ματαιωθεί ή να δυσκολευτεί σημαντικά η πραγμάτωση της αξίωσης.
Επιπλέον στο Άρθρο 283 “Όποιος αυτοδικεί χωρίς να υπάρχουν οι προϋποθέσεις του νόμου ή υπερβαίνει το μέτρο που είναι αναγκαίο για την ανατροπή του κινδύνου, έχει υποχρέωση αποζημίωσης. Την ίδια υποχρέωση έχει και αν νόμιζε από πλάνη ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις του νόμου.

Παράλληλα και ο Ποινικός Κώδικας προβλέπει σε δύο άρθρα του (22 και 331) ορισμένα όρια στις πράξεις μας.» Άρθρο 22. Άμυνα. 1.Δεν είναι άδικη η πράξη που τελείται σε περίπτωση άμυνας. 2.Άμυνα είναι η αναγκαία προσβολή του επιτιθέμενου στην οποία προβαίνει το άτομο για να υπερασπισθεί τον εαυτό του ή άλλον από άδικη και παρούσα επίθεση που στρέφεται εναντίον τους. 3.Το αναγκαίο μέτρο της άμυνας κρίνεται από το βαθμό επικινδυνότητας της επίθεσης, από το είδος της βλάβης που απειλούσε, από τον τρόπο και την ένταση της επίθεσης και από τις λοιπές περιστάσεις.» Παρόλα αυτά όμως, η αυτοδικία δεν επιτρέπεται σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα, Άρθρο 331: “Όποιος ασκεί αυθαίρετα αξίωση σχετική με δικαίωμα που ή το έχει πραγματικά ή από πεποίθηση το οικειοποιείται τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι έξι μηνών ή με χρηματική ποινή…”

Με λίγα λόγια η αυτοδικία δεν είναι νομικά κολάσιμη μόνο όταν α) φύση και θέση δεν μπορείς να καλέσεις τις αρχές, β)ένας αντικειμενικά μεγάλος κίνδυνος διατρέχει και τέλος η αντίδραση σου πρέπει να είναι ανάλογη με το διακύβευμα. Δηλαδή, όταν ο άλλος πάει να σε κλέψει δεν μπορείς να τον στείλεις στον τάφο αλλά μόνο να κάνεις τις ενέργειες αυτές (λόγου χάρη να τον σπρώξεις ενεργητικά) που θα τον αποτρέψουν.

Αμέρικα Αμέρικα.

Το σύμβολο της αυτοδικίας, διεθνώς θα έλεγα, είναι ο Καου Μποης. Η λογική τους ήταν δραματικά απλή. Μου έκλεψες το βόδι σε σκότωσα, μου πάτησες το χωράφι με το καλαμπόκι σε σκότωσα, μου πήρες τον χρυσό από το πουγκί σε μια παρτίδα πόκερ …σε σκότωσα. Ότι και να έκανες δηλαδή, μια σφαίρα θα την έτρωγες. Δυστυχώς όμως, ακόμα και σήμερα κατά ένα παλιό δημοσίευμα της Καθημερινής (http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_2_03/01/2009_298043), ορισμένοι “απόγονοι των γελαδάρηδων” δεν ξέχασαν το σπορ. Έτσι, μετά το πέρασμα του τυφώνα «Κατρίνα» το 2005 πέθαιναν σχεδόν ο ίδιος αριθμός αφροαμερικάνων από αδιάκριτα πυρά λευκών όσο και από πνιγμό εξαιτίας των πλημμυρών. Αφορμή για τις δολοφονίες ήταν ότι συμμορίες λεηλατούσαν τα καταστήματα-κατεστραμμένα σπίτια και τα διάφορα τηλεοπτικά ρεπορτάζ που άφηναν να εννοηθεί ότι οι δράστες είναι φτωχοί μαύροι. Στο ίδιο άρθρο της Καθημερινής, μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι ο δημοσιογράφος του Nation αποκάλυψε ότι ενώ συμμορίες λευκών στην περιοχή πυροβολούσαν και σκότωσαν …τα εγκλήματα μάλλον πήγαν στα  αζήτητα !

Η Ελλάδα του σήμερα.

Πάντα από από την Καθημερινή στην γραπτή μεταφορά του δημοσίου διαλόγου μεταξύ της κυρίας Χούκλη και του κυρίου Βουλγαράκη [πηγή.: http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_2_06/09/2008_283719] στο δημοσιογραφικό ερώτημα «Ναι, μπορεί η συμπεριφορά σας να είναι νόμιμη. Ηθική όμως είναι;» ο βουλευτής φέρεται να απάντησε ότι «Τι είναι αυτά που λέτε; Ισχυρίζεσθε ότι το νόμιμο είναι ή μπορεί να είναι ανήθικο; Τότε πρέπει να αλλάξουμε όλη τη νομοθεσία μας, να την κάνουμε ηθική». Η κάθε νομολογία δηλαδή, κατά τον πολιτικό άνδρα αυτό, αποκτά αυτόματα ηθική υπόσταση. Και μια που τον ψήφισε η κατά τον κύριο Καστανίδη (πηγή: http://www.directnews.gr/politics/2372-2011-04-19-16-22-57.html ) η πρώτη εξουσία [σημ.: Που βρήκε ο κύριος Υπουργός γραμμένο ότι η πρώτη τη τάξη εξουσία κατά το Σύνταγμα είναι η νομοθετική είμαι πραγματικά περίεργος] δεν υπάρχει λιγοστός χώρος ούτε για μια μικρή αμφισβήτηση.

Κλείνοντας κάπου εδώ τους γραπτούς προβληματισμούς μου, ο συνδετικός κρίκος των παραπάνω διάσπαρτων στοιχείων πιθανά είναι τα παρακάτω ερωτήματα.

Είναι όντως δείγμα μιας πρωτόγονης κοινωνικής δομής η αυτοδικία ; Σίγουρα ναι!

Είναι κολάσιμη νομικά. Ναι υπό συνθήκες.

Κάθε νόμος αυτόματα (μετά την ψήφιση του) προικίζεται με την οικουμενική σοφία και την ηθική υπόσταση της αειπάρθενου Μαρίας; Όχι. Απλά…όχι. Γιατί σε τελική ανάλυση και ο δοσίλογος τότε άκουγε τον νόμο των Γερμανών αλλά παραβίαζε ένα μεγαλύτερο κανόνα. Αυτόν που σε ορισμένα μέρη της χώρας μας τον λένε “πρεπιά[2]”.

Γ.Β

Υ.Σ: “Τον Μιχάλη τον θυμάσαι;”

1) Πηγές της ιστορίας είναι το http://antistasi.org/?p=17563 και το http://www.stigmes.gr/gr/grpages/articles/magiasis.html ]

2)http://blog.mantinades.gr/2009/09/17/i-prepia-sto-rizitiko-tragoudi/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: