Η αυτάρκεια και οι πολιτικές της προεκτάσεις της.


Το σημερινό άρθρο αφορά την -σχετικά εις βάθος- ανάλυση της αυτάρκειας. Αξιωματικά, ο συγγραφέας του άρθρου πιστεύει πως μέσος αναγνώστης του άρθρου ελπίζει σε ένα καλύτερο αύριο για τα παιδιά του και ότι αποζητά μια εκ θεμελίων αλλαγή.

Ένας από τους ορισμούς που βρήκα στο διαδίκτυο[1] αναφέρει -μεταξύ άλλων ότι αυτάρκεια είναι «η πληρότητα σχετικά με όλα τα αναγκαία». Ο Επίκουρος στην επιστολή του προς Μενοικέα έλεγε… «Καὶ τὴν αὐτάρκειαν δὲ ἀγαθὸν μέγα νομίζομεν͵ οὐχ ἵνα πάντως τοῖς ὀλίγοις χρώμεθα͵ ἀλλ΄ ὅπως ἐὰν μὴ ἔχωμεν τὰ πολλά͵ τοῖς ὀλίγοις ἀρκώμεθα͵ πεπεισμένοι γνησίως ὅτι ἥδιστα πολυτελείας ἀπολαύουσιν οἱ ἥκιστα ταύτης δεόμενοι͵ καὶ ὅτι τὸ μὲν φυσικὸν πᾶν εὐπόριστόν ἐστι͵ τὸ δὲ κενὸν δυσπόριστον.» που μεταφρασμένο στα νεοελληνικά από το ίδιο site[2] αναφέρει «Θεωρούμε ότι η αυτάρκεια είναι μέγιστο αγαθό, όχι για να χρησιμοποιούμε πάντοτε τα λίγα, αλλά για να μπορούμε, όταν δεν έχουμε πολλά, να αρκούμαστε στα λίγα, πιστεύοντας στ’ αλήθεια ότι την πολυτέλεια την απολαμβάνουν ηδονικότερα εκείνοι που την έχουν μικρότερη ανάγκη και ότι κάθε τι φυσικό το αποκτούμε εύκολα, ενώ το μάταιο δύσκολα». Ανάλογα και ο Αριστοτέλης στα «Πολιτικά» και στα «Ηθικά» είχε γράψει για την ατομική αυτάρκεια αλλά και την αυτάρκεια της πόλης, που την θεωρούσε και ως μέγιστο μέλημα, μια που την συνδύαζε με την ευδαιμονία. Βλέποντας όμως στο Wikipedia   το αγγλικό λήμμα της λέξης  αναφέρουν ως παραδείγματα μια σειρά από πράξεις αυταρχικών καθεστώτων. Γιατί κάτι που κάνει ίσους τους ανθρώπους (αφού όλοι είναι παραγωγοί), μια οικονομία που θα έχει σκοπό την κάλυψη των αναγκών του κοινωνικού συνόλου και όχι τον πλουτισμό των ελαχίστων, το γεγονός ότι θεωρητικά σε μια αυτάρκη κοινωνία όλο και λιγότεροι άνθρωποι θα πρέπει να δουλεύουν πιο φτηνά, πιο πολύ, πιο ελαστικά έχει αρνητικό πρόσημο σε μια τόσο διαδεδομένη πηγή γνώσης, είναι πραγματικά απορίας άξιο.

Τώρα, φανταστείτε μια μέση οικογένεια να παράγει το 80% αυτών που αναλώνει. Δηλαδή το φαγητό, την ενέργεια, τα ρούχα και το σπίτι. Αυτόματα η κατανάλωση αγαθών που παράγονται εκατοντάδες και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μας και απαιτεί απίστευτες ποσότητες καυσίμων θα μειωνόταν δραστικά. Παράλληλα, αντί να γεμίζουμε τους δρόμους μας από φορτηγά που θα μεταφέρουν λεμόνια από την Αίγυπτο απλά θα φυτεύαμε δίφορες λεμονιές. Σήμερα όμως, η πολιτισμική «μηχανή κιμά» του δυτικού τρόπου ζωής που εισέβαλε στην χώρα μας -ελέω Μ.Μ.Ε-, συχνά καθορίζει τις ανάγκες μας, προσφέροντας ένα σωρό υλικά αγαθά, που στην πλειοψηφία τους είναι άχρηστα ή τουλάχιστον περιττά. Αλήθεια τι ουσιαστικό προσφέρει στον μέσο Έλληνα η απόκτηση του τελευταίου μοντέλου iphone; Αντίθετα, μόνο το γεγονός πως προσπαθείς να είσαι αυτάρκης οδηγεί de facto στο να παράγεις αυτά που χρειάζεσαι και ωθεί άρα να δομήσεις διαφορετικά τη ζωή σου αφήνοντας πίσω τα υπερφίαλα .

Παράλληλα, η αυτάρκεια έχει την αυταπόδεικτη ιδιότητα ότι κάνει τους ανθρώπους να καλύπτουν αρκετές από τις ανάγκες τους, χωρίς προβληματισμό και άγχος. Η αρμονία  (που πηγάζει από την αυτάρκεια) από μόνη της θα αρκούσε σε άλλους καιρούς αλλά σήμερα με την μεγάλη αναδιανομή του πλούτου (που την έχουν ονοματίσει ως «κρίση») η αυτάρκεια αποκτά ένα ακόμα πιο βαθύ πολιτικό νόημα. Δυστυχώς όμως, σήμερα παράγονται αποκλειστικά «εξαρτήματα-άνθρωποι» ενός συστήματος, προς μια κατεύθυνση, άτομα που αναπαράγουν και ενδυναμώνουν το σαθρό καταναλωτικό μοντέλο ανάπτυξης. Τι και αν έχουμε αποδεκατίσει παγκοσμίως τους πληθυσμούς των μελισσών. αρκεί να βγάζουν κέρδος οι εταιρίες που πουλούν φυτοφάρμακα… το πολύ να φτιάξουμε κανένα ρομπότ ή κανένα στείρο υβρίδιο..

Προσωπικά  πιστεύω, ότι η Αυτάρκεια, η Ισότητα και η Αλληλεγγύη θα πρέπει να είναι οι θεμέλιοι λίθοι μιας κοινωνίας. Και για να αποφύγω παρεξηγήσεις ισότητα δεν σημαίνει ισοπέδωση αλλά ίδιες δυνατότητες έναρξης, βελτίωσης, αυτονομίας για όλα τα μέλη μιας κοινωνίας. Ανάλογα «Αλληλεγγύη» σημαίνει η βοήθεια του άλλου έχοντας στο μυαλό ότι ένας γείτονας που μπορεί «να σταθεί στα πόδια του» βοηθά το σύνολο, άρα και εμάς τους ίδιους. Για παράδειγμα, αν καταστραφεί η καλλιέργεια πατάτας του γείτονα αν τον βοηθήσω δίνοντας λίγη φύτρα θα είναι περισσότερο αυτάρκης άρα θα επιβαρύνει λιγότερο το κοινωνικό σύνολο. Ή διαφορετικά, αν πάρει φωτιά το σπίτι του με συμφέρει να του δανείσω ένα πυροσβεστήρα παρά να δω και το δικό μου σπίτι καμένο. Δηλαδή, η συλλογική ευημερία είναι αυτή που συνεπάγεται και την ατομική ευημερία και όχι το αντίθετο.

Κλείνοντας με μια φαιή αντίθεση με ένα ιδεατό κόσμο -λίγες μέρες πριν τις εκλογές- η σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα μοιάζει σαν ένα μεγάλο τσιφλίκι. Γράφει ο Μπούσδρας [3]: «Οι καλλιεργηταί, όπως και πρώτα υποχρεούντο να δίδωσιν εις τον γαιοκτήμονα (αφέντην), το τρίτον ή το ήμισυ των παραγομένων καρπών, ενοίκιον διά την βοσκήν των κτηνών, μέγαν αριθμόν ορνίθων και αμνών, ικανήν ποσότητα τυρού, βουτύρου, καυσοξύλων, αιγών, πεπονιών, χόρτου και αχύρου, να στέλλωσιν εν θήλυ μέλος, ίνα ζυμώνη και ψήνη το ψωμί της επιστασίας, λείψανον του δικαιώματος της πρώτης νυκτός: Οι τσιφλικούχοι εξουσίαζον το σώμα των γυναικών και των θυγατέρων των κολίγων… Κατώκουν (σ.σ. οι κολήγοι) εις τρώγλας και πολλοί συνέτρωγον εν την αυτή φάτνη με τους όνους των, θνήσκοντες δε, και με αιμάσσουσαν καρδίαν, ητένιζον τα πέριξ της κλίνης του θανάτου τέκνα των, διότι τα εγκατέλειπον άστεγα… Οσάκις δε υπεδέχοντο τον αφέντην επισήμως, γονυπετείς, εσύροντο, εκτύπων το χώμα με το μέτωπον τρεις φορές και εφίλουν τον αριστερόν πόδα του. Γενικώς δε ειπείν αι μεγάλαι πιέσεις, αι εξαθλιώσεις και αι αφόρηται ταπεινώσεις δίκην μαστιγίου, έπληττον τα νώτα και είχον κάμει τους χωρικούς δέκτας ενός επαναστατικού ευαγγελίου…». Τότε οι απλοί άνθρωποι αφού αναγκάζονταν να δανείζονται με υπέρογκους τόκους, τους οποίους βεβαίως δεν μπορούσαν να αποπληρώσουν, από «πάππου προς πάππου», ήταν δουλοπάροικοι. Σήμερα;

Γ.Β

Υ.Σ: Οι δημοτικές εκλογές και οι ευροεκλογές είναι βαθειά πολιτικές όσοι «μεταλλαγμένοι» και να υπάρχουν…

Πηγές:

[1] http://el.wiktionary.org/wiki/%CE%B1%CF%85%CF%84%CE%AC%CF%81%CE%BA%CE%B5%CE%B9%CE%B1

[2] http://el.wikiquote.org/wiki/%CE%95%CF%80%CE%AF%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BF%CF%82

[3] Δ. Μπούσδρας: «Η Απελευθέρωσις των Σκλάβων αγροτών», εν Αθήναις 1951, σελ. 1-2.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: